نوروزبل ۱۵۸۹ در راه است (ده سال پس از اجرای نخستین مراسم نوروزبل)/یادداشت مدیر مسئول/شماره ۱۳۶

از نوروزبل ۱۵۷۹ تاکنون که نوروزبل ۱۵۸۹ در راه است نزدیک به ده سال می گذرد. ۱۵ مرداد ۱۳۸۵ را هرگز از یاد نمی برم. روزی بود که گیله وا و حلقۀ جوانش به مدد اهالی خونگرم روستای ملکوت (از روستاهای کوهستانی املش) نخستین مراسم نوروزبل گیلان باستان را بر فراز تپه روستا برگزار کرد و وقتی شعله های آتش، شامگاه آن روز در کوهستان برکشید، تمام شادی سال نو بر جان ها افتاد. خنده بود که بر لب ها نشست، آغوش ها بود که به روی هم گشوده شد و دوستی و صفا باز به مردم برگشت و این دومین بار در آن سال بود که آیین سال نو به دو شیوه پاس نگهداشته شد. نخست شادی نوروز ملی ۱۳۸۵ که نوروز مشترک همه ایرانیان است و دو دیگر، شادی نوروزبل ۱۵۷۹ دیلمی (گیلان باستان) که شادی عموم گیلکان و گیلانیان است. گزارش این مراسم را در صفحات ۳۸ و ۳۹ شماره ۹۰ (شهریور و مهر ۱۳۸۵) خوانده اید.
یک سال بعد، ۱۵ مرداد ۱۳۸۶ (نوروزبل ۱۵۸۰) سازمان میراث فرهنگی گیلان هم که تولیت میراث فرهنگی و معنوی مردم این استان را برعهده دارد وارد عرصه کار شد و با چاپ پوستری به همکاری گیله وا و حلقه اش شتافت. فراخوان و تبلیغ گسترده تر از طریق سایت سازمان و برپایی تورهای گردشگری موجب شد تا جمعیت بیشتری در مراسم حضور داشته باشند. شرح آن در صفحات ۲۶ تا ۳۰ شماره ۹۵ (مرداد و شهریور ۱۳۸۶) درج شده است.
۱۷ مرداد ۱۳۸۷ (نوروزبل ۱۵۸۱) باز در ملکوت برای سومین سال پیاپی این جشن باشکوهتر از دو سال پیش و با حضور جمعیتی بیش از ۲۰۰۰ نفر برگزار شد. گروه اجرایی ورزیده تر، برنامه ها متنوع تر و شادی جمعی مضاعف شده بود. پای گردشگر به میزان انبوه جداً به این روستا و منطقه کشیده شد. گزارش مراسم و چگونگی آن را صفحات ۱۴۰ تا ۱۴۳ شماره ۱۰۰ گیله وا (مرداد و شهریور ۱۳۸۷) به ثبت و ضبط کشیده است.
۱۶ مرداد ۱۳۸۸ (نوروزبل ۱۵۸۲) چهارمین جشن نوروزبل که اینک کاملاً جا افتاده بود در دیلمان با همکاری شهرداری شهر و بخشداری منطقه برگزار شد که با نمایشات جنبی دیگری نیز همراه شد. جمعیت حاضر و شرکت کننده در مراسم که اینک از همه جای استان و کشور می آمدند به گفته شهرداری دیلمان بیش از ۷۰۰۰ نفر برآورد شد. صفحات ۱۰ تا ۱۷ شماره ۱۰۵ گیله وا (مرداد و شهریور ۱۳۸۸) متضمن شرح این مراسم است. اما این تاریخ تقارن داشت با انتخابات خرداد ۱۳۸۸ و کم بینان و خرده بینان از منظر سیاسی وارد شدند و از آن پس مسایلی را پیش کشیدند که با جوهر وجودی این رسم و آیین کهنی و باستانی دور بود.
۱۵ مرداد ۱۳۸۹ (نوروزبل ۱۵۸۳) جشن نوروزبل در قالب جشنواره بازی های بومی محلی در خسیل دشت املش گنجانده شد و برای آن بنرهای متعدد در رشت و شهرهای سرراه نصب گردید، کتابچه ای در خور ارزش از سوی سازمان میراث چاپ گردید و پوستر زیبایی پخش و همه جا نصب شد. اما بعد از اجرای بازی ها و مراسم بومی که مدیر کل میراث فرهنگی وقت نیز حضور داشت، زمانی که باید مقدمات جشن نوروزبل گرفته می شد از برپایی آن جلوگیری بعمل آمد. در حالی که گروه گروه تورهای گردشگری و جمعیت مشتاق با خودروهای شخصی و مینی بوس می رسیدند. گیله وا مقاله ای تحت عنوان حکایت میزبانی که به مهمان جفا کرد! چاپ کرد و تلخ و شیرین آن را در نقد کار سازمان میراث فرهنگی که دیگر بخش خصوصی را کنار گذاشته بود نوشت که نقد آن البته بی پاسخ ماند. بنگرید به صفحات ۱۸ تا ۲۱ شماره ۱۱۰ (مرداد و شهریور ۱۳۸۹)
از مرداد ماه سال ۹۰ تاکنون برگزاری این مراسم به صورت متمرکز و نمادین توسط سازمان میراث فرهنگی تعطیل شده است. اما به صورت خودجوش و مردمی هر سال در جاهایی برگزار شده است، اگرچه برگزاری این مراسم بیشتر جوششی است و به صورت پراکنده صورت می گیرد اما در هر حال برگزار می شود و گیله وا در تمام این سال ها در زمان برگزاری خبرهای آن را گزارش کرده است.
اینک نوروزبل سال ۹۴ (۱۵۸۹ گیلان باستان) در راه است. اشتیاق و مطالبه عمومی برای آن وجود دارد. دولت اعتدال و تدبیر سرکار آمده است که بدون شک سازمان میراث فرهنگی گیلان هم باید میراثی از این اعتدال و تدبیر به ارث برده باشد. گفتنی است در طول این ده سال سه مدیر کل مصدر امور سازمان میراث گیلان بوده اند، نخستین آن در برگزاری مراسم نوروزبل ( از سال دوم تا آخر) پای همراهی و پای مردمی داشت و خود مستقیماً در آن شرکت می کرد، دومین آن میزبانی بود که به مهمانانش جفا کرد و در هیچ یک شرکت نکرد و سومین آن که اکنون مصدر کار است گویا دو دل است چه بکند!
با رسمی چنین دیر پا و باستانی که به دلایلی آشکار دچار فراموشی شده اما به صورت پراکنده و محدود در سرتاسر کوهستان های البرز تا چندی پیش برگزار می شده و ده سال پیش به صورت متمرکز احیا گردید ، برخورد دوگانه داشتن کار ناصوابی است. آتش نوروزبل سوزنده نیست، علامتی است شبانگاهی برای اعلام تحویل سال نو از فراز بلندترین کوه ها به دهکده هایی دوردست و آن گاه اجرای نیایش و شکرگزاری از خداوند متعال که یک سال به بندگانش نعمت و سلامتی داد که کار کنند و زنده و سرزنده باشند.
با این نماد و نشانه عناد ورزیدن درست نیست . بدیهی است هیچ کس منتظر نمی ماند سازمان حتماً  وارد عمل شود.کوه نشینان قرن ها و سال هاست این مراسم را برگزار می کنند و هیچ کس هم جلودارشان نیست. اصرار در ورود سازمان، با همه آسیب هایی که در حاشیه دارد به خاطر تمرکز مراسم در یک مکان به صورت تعریف شده (و نه تحریف شده) برای برپایی جشنواره سالانه نوروزبل جهت پذیرش گردشگر، زنده نگهداشتن آیین های ریشه دار و ارتقای مسأله گردشگری و توسعه پایدار در منطقه است.
اکنون سال هاست که از حوادث سال ۸۸  دور شده ایم ، ۱۷ مرداد ۹۴ ماه رمضان را به کلی پشت سر می گذاریم و بهانه ای پیش رو نداریم. سازمان میراث کنونی هم بخشی از دولت اعتدال و تدبیر و امید است . فرمانداران عوض شده اند ، زمان انتخابات نزدیک است و کاندیداها فرصت استفاده از این را دارند که در چنین مراسمی سوء استفاده کنند و برای خود تبلیغ و یارگیری کنند! ظاهراً همه چیز آماده از سرگیری مراسم متمرکز در یک مکان است.
ببینیم امسال چه می شود؟

یک دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  1. La Mer Timeless Serum می‌گه:

    Yay google is my world beater assisted me to find this outstanding
    website!

دیدگاه خود را به ما بگویید.