رشت، نگران آینده!/یادداشت مدیر مسئول/ شماره ۱۳۶

شهردار جدید رشت، بعد از روی کار آمدن دوباره، دست به اقدام جالبی زده است. ایشان شهرداران گذشته رشت را برای یک نشست هم اندیشی به سالن شهرداری دعوت کرد. در این نشست که تعدادی از شهرداران (نه همه) حضور داشتند، شهردار جوان خطاب به آنان گفت شما استادان من هستید و تجارب شما برای من و شهر غنیمت است.
این کار شهردار جدید و جوان، یعنی دعوت از شهروندان سلف، کار بسیار بجا، ظریف و خردمندانه ای بود تا که از تجارب گذشته و حال همه شهرداران یک نتیجه مفید گرفته شود. چه شهردار جدید به خوبی می داند شهری که سکان آن را در دست گرفته و به شدت شیرازه آن گسیخته و به گِل نشسته است، قبلاً دست سکان دارانی بوده که زمانی کوتاه بد یا خوب هدایتش کرده اند. برخی تا نزدیکی ساحل آورده اند و برخی دیگر به گل نشانده اند.
بدیهی است معیار انتخاب شهرداران در گذشته دور و نزدیک، چه پیش از تشکیل شوراها چه پس از آن ملاک های متفاوتی داشته است. یعنی یک معیار درست و اصولی و تعریف شده ای وجود نداشت که بر اساس آن شهردار انتخاب شود یا اگر وجود داشت، اجرا نشد. بیشتر عوامل سلیقه ای حاکم بر شهر، اعمال قدرت سیاسی اجرایی استان ، رقابت نمایندگان مجلس، وابستگی حزبی عقیدتی و نظیر این ها تأثیر داشته است تا انگیزه انتخاب یک شهردار صالح و کارا برای شهری که هزاران درد بی درمان دارد و نسبت به دیگر مراکز استان ها از قافله توسعه و توجه دور مانده است. با این همه هر شهرداری که آمد، در وحله اول به زعم خود می خواست کاری کند اما بسته به این که صاحب چه اندیشه و انگیزه و نماینده چه کس یا کسانی یا نتیجه لابی چه گروهی بوده، عملکردش متفاوت بود. این که آن ها چه کردند و چگونه شهرداری بودند گذشته از آن که دردی را دوا  نمی کند بیشتر به حاشیه ها دامن می زند. البته پژوهش در قضیه اهمیت دارد و تحقیق در این باب بحثی است جداگانه و اتفاقاً ، الزامی.
اکنون شهر دست شهرداری است که هم دکترای معماری و شهرسازی دارد و آشنا به امور است هم زادۀ همین شهر است و بومی است و شهر را بهتر از دیگران می شناسد، هم جوان است و نگاه های تازه و نو دارد و هم خدمات مدیریتی در شهرداری تهران و در یک دوره هم سابقه شهرداری رشت دارد. دیگر از این بهتر نمی شود. می ماند صداقت گفتار و عملش و برش انجام کار و شجاعت ایستادن در مقابل تخلفات و مقابله با فرمایشات نابجای این و آن و ایثار و پایمردی در مقابل ناملایمات که کار نفس گیری است.
در گزارشی که روزنامه خزر مورخ ۳/۲/۹۴ چاپ کرده آمده است که یکی از شهرداران گذشته در این نشست گفته است: « اگر شرایط فرهنگی در این شهر توسعه یابد قطعاً ثبات مدیریتی هم خواهیم داشت و این سبب خواهد شد که قوی تر عمل کنیم و کارهای بزرگتری به ثمر برسانیم» نکته بسیار دقیق و جالب  توجهی است. شرایط فرهنگی متأسفانه در رشت مهیا نیست یا تا بحال فراهم نبوده. بیشتر انتظار تطمیع مطامع شخصی است که بر شهردار و شهرداری حاکم است. خدمات اصولی و عمومی در اولویت آخر است. اگر شهرداری بخواهد مطامع شخصی و جناحی را قطع کند و منافع جمعی را بر آن ها رجحان دهد بلافاصله زیر پایش خالی می شود.  این شیوه سست کردنِ زیر پا یا به عبارت دیگر تیپا زدن ، به خاطر ضرر منافع شخصی و چشم بستن به روی منافع جمعی، بر اثر کثرت تکرار قباحت خود را از دست داده و نوعی عادت و فرهنگ شده است و تا عمق وجود شهروندان به ویژه قشر پرنفوذ رسوخ کرده است طوری که اگر مورد استثنایی و به فرض سالم و درستی هم در صدر شهرداری روی  کار بیاید ، جامعه باز آن را سیاه می بیند و باور ندارد.
این فرهنگ از بالا تا پایین باید تغییر کند، اگر تغییر کند آن ثبات مدیریتی هم حاصل خواهد شد، ثبات که باشد قدرت و قوت پا می گیرد و کارهای بزرگ آرام آرام انجام می گیرد . اما چه طور ممکن است فرهنگ را تغییر داد و عادت های بد را ترک کرد. وقتی کارها و شیرازه امور دست طماعان، عجولان  و خشک اندیشان تنگ نظر باشد، قضاوت را بر پایه منویات شخصی خود بدانند و هر گونه تغییری را از منظر نگاه بستۀ خود بسنجند .
یکی دیگر از شهرداران بازبینی در طرح های نیمه تمام را مطرح کرد که نکته حائز اهمیتی است.  آیا طرح هایی که دو سه دهه پیش مصوب شده می تواند به همان صورت عملیاتی شود. مثل طرح دریاچه عینک یا آزادسازی حاشیه رودخانه ها که سال های زیاد از تصویب آن ها گذشته اما عملیات آن همچنان متوقف مانده است. آیا درست است طرحی را که ۲۰ سال پیش قرار بود اجرا شود و نشد به همان صورت دنبال کرد. نباید مورد بازبینی و کارشناسی قرار داد و به اصطلاح با شرایط روز سنجید. با رشد جمعیت و ارتقای مطالبات و استفاده از ابزارآلات جدید، آن طرح ها دیگر کوچک و حقیر شده اند. باید طرح ها را در حد کلان دید و گام های بزرگ برداشت . زمانی آزادسازی حاشیه رودخانه ها مثلاً ۳۰ متر بود، حالا نیاز است به ۶۰ متر یا بیشتر ارتقا یابد. آیا انتظار بیجایی است؟
البته در این نشست شهردارانی هم بوده اند که از آن ها هیچ چشمه کار مثبتی در طول تصدی شهرداریشان دیده نشد مع الوصف آن ها هم قول دادند تجارب خود را منتقل کنند! مثلاً یکی از این شهرداران در زمان مدیریت شهری خود می خواست ساختمان شهرداری را که نمادی از هویت شهر رشت است و بنایی ثبت شده در میراث فرهنگی کشور است بکوبد و مرکز خرید بزرگی برای شهروندان کند! البته اگر رسانه ها نبودند این کار صورت می گرفت و کار برای شهردار جدید آسان می شد که خود را درگیر احیای بافت تاریخی فرهنگی شهر نکند.
شهردار جدید البته تنها به نشست شهرداران بسنده نکرد. با مسئولان برخی مؤسسات و نهادها ی دیگر نیز تشکیل جلسه داد. از جمله با رییس و معاونان دانشگاه گیلان هم نشست هم اندیشی داشت چرا که دانشگاه ، علی الظاهر معتبرترین واحد علمی و فرهنگی و راهگشای گره های کور شهر است با اساتیدی که در رشته های معماری و هنر دارد و خیل دانشجویان جوانش که امیدهای آینده شهرند.
آقای شهردار با رسانه های شهر – منهای گیله وا – هم نشست های مطبوعاتی تشکیل داده است تا برنامه های خود را اعلام و رسانه ای کند و بعد بازتاب آن را ببیند و محک زند. این نشست ها نشانه های خوبی از بروز یک مدیریت جدید شهری و نشت فکر جوان و تازه ای است که اگر جمع و سر هم شود نتایج خوب و مثمرثمری برای شهر خواهد داشت اگر که اتفاقی نیفتد و شهردار عوض نشود یا زیر پایش را خالی نکنند.
تکیه بر بافت فرهنگی و تاریخی شهر یعنی مجموعه شهرداری و چهار خیابان اصلی و اولیه منتهی به میدان شهر، بازسازی بازار و کاروانسراها مثل سرای میخچی، احیای پیاده راه های منتهی به مرقد خواهرامام به عنوان یک سایت زیارتی و باز فراتر از آن احیا و حفظ بافت سنتی محله ساغریسازان  که نمادی از قدمت رشت است و حفظ معدود خانه های قدیمی بجای مانده آن و … طرح بزرگی است که اگر اجرایی شود و به بار بنشیند موجب جذب گردشگر داخلی و خارجی ، شکوفایی اقتصادی و دست یابی به هویت معماری بومی خواهد شد. تعیین تکلیف ساختمان های قدیمی پست و هتل ایران و شهرداری در مجموعه میدان شهرداری، تخلیه آن ها با تغییر کاربری به صورت موزه های پست ، میراث فرهنگی، بلدیه و هنرهای معاصر و امثال آن مجموعاً به شهر هویتی فرهنگی و ناب می بخشد. اجرای این قبیل طرح هاست که شهردار جوان ما را ثابت قدم معرفی می کند نه صرفاً وجود نام خانوادگی ایشان که ثابت قدم است.
از شهردار جوان و خوش فکر ما انتظار داریم با صداقت ، شجاعت و سلامت نفس به کارش ادامه دهد و با پیگیری های مستمر کشتی به گل نشسته شهر را دوباره به جریان روان آب بازگرداند. سلامت نفس و صداقت عمل در کنار کارکرد عینی، آرام آرام به باور شهروندان می نشیند و آن گاه کاری خواهد شد کارستان که برای همیشه در دفتر ایام شهر  و تاریخ آن به یادگار خواهد ماند. رشت به واقع نگران آینده خویش است.

۲ دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  1. battaniye می‌گه:

    Thanks a lot for the blog article. Want more.

دیدگاه خود را به ما بگویید.