بایگانی "سایر مطالب"

گزارش روز گیله وا در تهران

گزارش روز گیله وا در تهران

                                                                          (گیلان شناخت)

به مناسبت آغاز بیست و سومین سال انتشار مجله گیله وا و تقارن انتشار یکصد و سی و دومین شماره آن با برگزاری یکصد و سی و دومین نشست انجمن مفاخر معماری ایران ، مراسمی عصر روز چهارشنبه نوزدهم شهریور ماه در سالن فرخی یزدی باغ موزه قصر در تهران بر پا شد  که جمع کثیری از اعضای این انجمن، نویسندگان ، هنرمندان ، روزنامه نگاران و دیگر علاقمندان گیلانی و غیر گیلانی در آن حضور داشتند.

در این مراسم که از ساعت ۱۷ تا ۳۰/۱۹ به طول انجامید، بعد از اجرای سرود جمهوری اسلامی ایران، نخست یک کلیپ ۱۵ دقیقه ای درباره گیله وا به نمایش گذاشته شد و آنگاه مهندس قهاری مدیر انجمن مفاخر معماری ایران سخنانی درباره انجمن و اهداف نشست های متوالی آن بیاناتی ایراد کرد، از جمله مساعی گیله وا را در انتقال دغدغه های معماری بومی و سنتی شمال ایران که در حال تغییر شکل و امحاء است و به صورت مستمر و متوالی در گیله وا منعکس می شود، ستود و به ویژه تقارن دو شماره ۱۳۲ گیله وا  را با این نشست که صد و سی و دومین نشست انجمن است به عنوان انگیزه ای برای برپایی مراسم عنوان کرد و اظهار امیدواری نمود که این تقارن اعداد و ارقام در هر دو مورد «انجمن مفاخر معماری ایران» و «نشریه گیله وا» تداوم یابد.

سپس پوراحمد جکتاجی مدیر مسئول گیله وا  پشت تریبون قرار گرفت و درباره گیله وا ، هدف، روش کار و سختی راه با حاضران سخن گفت و گزارش مفصلی از موقعیت طبیعی گیلان ، شرایط زیست محیطی، توان های تولیدی و بازتولیدی آن در نظام رتبه بندی با استان های دیگر کشور و خلاصه جایگاه گیلان در کل گیلان بیاناتی ایراد کرد و با آمار و ارقام نشان داد که گیلان با وسعت بسیار کم ( به عنوان دومین استان کوچک ایران) بیشترین بهره دهی نسبی را در سطح کشور دارد. در عوض به انواع محرومیت ها دچار و از غافله توسعه عقب مانده است و در عین حال کمترین اعتبارات به آن تخصیص داده می شود.

سخنران بعدی دکتر ناصر عظیمی دوبخشری از همکاران نزدیک گیله وا بود که ضمن ایراد مطالبی در مورد گیله وا سخنرانی مبسوط و مستندی در مورد بندرهای تاریخی گیلان عرضه داشت و بنادر قدیمی شرق و غرب گیلان ، به ویژه دو بندر با نام رودسر در دو سوی گیلان مطالب اسنادی معتبری ارائه نمود.

سخنران بعدی و آخر مهندس روبرت واهانیان ، دیگر همکار گیله وا بود که ایشان نیز ضمن ایراد سخنانی چند در مورد گیله وا، در مورد نقشه های قدیمی شهر رشت به تفصیل صحبت کردند و چهار نقشه قدیمی را در چهار  مقطع تاریخی با هم تطبیق داده مقایسه کردند و به زوایای توسعه و رشد شهر رشت از دوران قاجار تا زمان چاپ آخرین نقشه (۱۳۴۵) اشارات جالب توجهی داشتند و استناد به نقشه شهرها را بهترین مأخذ مطالعه مربوط به آن شهرها دانستند.

گفتنی است انجمن مفاخر معماری ایران سال ۱۳۹۳ را سال گیلان اعلام داشته و به معماری این سامان توجه نشان داده است. از این رو حضور بخشی از معماران و شهرسازان ایران مقیم پایتخت در این همایش کاملاً محسوس بود. لازم به گفتن است پوستر و بروشورهایی از سوی انجمن برای این همایش چاپ شده بود که در اختیار حاضران قرار داده شد. هم چنین  از سوی گیله وا نیز تعدادی از نسخ مجله به رسم هدیه به حاضران داده شد. مراسم رأس ساعت ۵/۷ عصر به پایان رسید.


میراثی که دود می‌شود…

(یادداشت سردبیر)

شاید هنگامی که اسکندر بنای باشکوه تخت جمشید را آتش می‌زد، می‌دانست که بهترین راه برای از بین بردن همیشگیِ تاریخ و تمدن یک ملت «سوزاندن» آن است. نه ویران کردن، نه غارت و نه استیلای بر یک میراث، آن را از حافظه‌ی تاریخ نمی‌زداید. می‌توان «ویرانه» را از نو ساخت، «غارت شده» را احیا کرد و از زیر «یوغ و استیلای» یک نیروی خودکامه به‌در آمد اما آن‌چه را که دود شده و به هوا رفته است، هرگز نمی‌توان بازیافت.
خبر چون همیشه کوتاه است: «خانه و کتابخانه‌ی محقق گیلانی، استاد جعفر خمامی‌زاده، در آتش سوخت».
در کمتر از یک دهه‌ی گذشته از این دست «حریق‌های فرهنگی» به دفعات در گوشه و کنار گیلان رخ داده است: سوختن کتابخانه‌ی محمد بندری در لنگرود، سوختن عمارت امین‌الدوله در لشت‌نشا، حریق بخشی‌هایی از بافت امام‌زاده ابراهیم، آتش گرفتن بخش‌هایی از مدرسه شاپور (دکتر بهشتی فعلی)، خاکستر شدن تنها کتابخانه منجیل (مرداد ۹۱)، آتش گرفتن بخشی از بازار ماسوله (نوروز ۹۲) و این آخری که خانه و کتابخانه و میراثِ ماندگار یک پژوهشگرِ دیرسال را بر باد داد. خانه‌ای با قدمت چند ده ساله، کتابخانه‌ای چند هزار جلدی، مجموعه‌ای چند صد برگی از اسناد و تصاویر و اشیاء و یادگارهایی از خاطرات و یادهای خانواده‌ای دیرپا، همه و همه در آنی دود ‌شد. (بیشتر…)


درِ این خانه به روی صاحبش بسته است

(یادداشت مدیرمسئول)

۱
یازده آذر ماه امسال مصادف با نود و یکمین سالگرد شهادت میرزاکوچک‌ جنگلی، مراسمی تحت عنوان «اولین کنگره ملی بزرگداشت میرزاکوچک جنگلی» با حضور رییس جمهور در مجتمع آموزشی، فرهنگی و رفاهی زیباکنار رشت برگزار شد. بانی امر دفتر ریاست جمهوری بود که اوایل شهریور ماه با تشکیل ستادی متشکل از مسئولان ارشد نهاد ریاست جمهوری، وزارت ارشاد، سازمان میراث فرهنگی و مسئولان ارشد استان شروع به کار کرد و سه ماه بعد یعنی روز ۱۱ آذر کنگره را به مرحله اجرا در آورد.
معمولاً برای برگزاری یک کنگره علمی – تاریخی از سوی محافل علمی معتبر یا نهادهای دانشگاهی حداقل یکی دو سال صرف وقت می‌شود. در حالی که برای برگزاری کنگره مزبور دفعتاً تصمیم گرفته شد و در عرض فقط سه ماه و صرف مبالغ بسیار هنگفت مراسم برگزار گردید و البته مهمانان، شرکت‌کنندگان و حتی سخنرانان آن هم، همه از تهران هدایت و دعوت شدند و از گیلان جز تنی چند از مقامات ارشد اجرایی و اداری که سخنرانی کردند و جمع زیادی از فرمانداران، بخشداران، دهداران و برخی کارمندان استانداری، از پژوهشگران و محققان گیلانی دعوتی به‌عمل نیامد. (بیشتر…)


پِلِه گِل (سخنرانی پوراحمد جکتاجی، مدیر مسئول گیله وا در نخستین سالگرد زنده یاد احمد عاشورپور)

Jaktaji.JPGبو گوفته بی « هیزاران گب دارم من ، همهٰ بر لب دارم من، نشا گوفتن به صد سال » .
چی خُب بوگوفتی پِله گِل. می دیلˇ گبا بزه یی . خیلیانˇ دیلˇگبا بزه یی. منم هیزاران گب دارم، همه یا برلب دارم، ولی گوفتن نتانم !
بوگوفته بی ، اوپیشانیˆ، وختی حله دانشجوبی و شوروع بوکوده بی به خاندن و تازه آواز اورگاده بی گیلکی ، دانشکده جغلان ، اوشان کی گیلک بید، خوشانˇ سرا تاودایید بیجیر، شرمندگی جا ! اما غیرˇ گیلکان، ترا تشویق بکودیدی به خاندن ! اَ کار حکمن ترا خیلی سنگین بینیشته بو کی خیلی جایان دِه اَ گبا بزه داری ! چی بکشه بی راستی ! گیدی یا می دورون مرا خوردن درهٰ می بیرون خلایقا ! راست گیدی !
تی اَ گب مرا یادˇ«دامون» تاودا . سی سال پیشانیˆ بو ، کی هنی سی سال ویشتر ناشتیم. روزنامه یˇ دامونا تازه راتاودابوم . هر چی نیویشتیم گیلان ره بو، گیلکی زبانˇ مره. تو اگر خاندنˇ مره شوروع بوکودی، من نیویشتنˇ مره سربیگیفتم پِله گِل.

(بیشتر…)